STRATEGIA WŁĄCZENIA I RÓŻNORODNOŚCI ORAZ RÓWNOŚCI SZANS
w realizacji programu Erasmus+
Państwowej Akademii Nauk Stosowanych im. Ignacego Mościckiego w Ciechanowie
1. Postanowienia ogólne
Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. Ignacego Mościckiego w Ciechanowie, zwana dalej „Uczelnią”, uznaje włączenie i różnorodność (Inclusion and Diversity) za jedną z kluczowych zasad realizacji programu Erasmus+.
Strategia Włączenia i Różnorodności oraz Równości Szans, zwana dalej „Strategią”, określa działania podejmowane przez Uczelnię w celu zapewnienia równego i sprawiedliwego dostępu do możliwości oferowanych przez program Erasmus+, ze szczególnym uwzględnieniem studentów i pracowników, którzy ze względu na swoją sytuację życiową mogą napotykać bariery w uczestnictwie w mobilności międzynarodowej.
Strategia jest opracowana zgodnie z zasadami i priorytetami programu Erasmus+ na lata 2021–2027, w szczególności z priorytetem „Włączenie i różnorodność”. Program Erasmus+ zakłada promowanie równych możliwości i dostępu, włączenia społecznego, różnorodności i sprawiedliwości we wszystkich swoich działaniach.
Uczelnia przyjmuje podejście, zgodnie z którym sytuacja ekonomiczna, społeczna, zdrowotna, rodzinna, edukacyjna lub inne indywidualne okoliczności nie powinny stanowić nieuzasadnionej bariery w korzystaniu z możliwości mobilności Erasmus+.
Strategia obejmuje cały cykl mobilności: informowanie i rekrutację, przygotowanie uczestnika, realizację mobilności oraz wsparcie po powrocie.
2. Podstawowe zasady
Realizacja Strategii opiera się na następujących zasadach:
2.1. Równy dostęp
Uczelnia zapewnia wszystkim studentom i pracownikom równy dostęp do informacji o możliwościach uczestnictwa w programie Erasmus+ oraz do procedur rekrutacyjnych.
2.2. Sprawiedliwy dostęp (equitable access)
Uczelnia uwzględnia różnorodną sytuację uczestników i podejmuje działania umożliwiające osobom napotykającym dodatkowe bariery faktyczne skorzystanie z możliwości mobilności.
2.3. Brak dyskryminacji
Proces rekrutacji, przygotowania i realizacji mobilności prowadzony jest z poszanowaniem zasady niedyskryminacji.
2.4. Indywidualizacja wsparcia
Uczelnia rozpoznaje indywidualne potrzeby uczestników i, w miarę dostępnych możliwości oraz zgodnie z zasadami programu Erasmus+, dostosowuje formę wsparcia do ich sytuacji.
2.5. Dostępność informacji
Informacje dotyczące programu Erasmus+, rekrutacji oraz dostępnych form wsparcia są przekazywane w sposób jasny, przejrzysty i możliwie dostępny dla wszystkich zainteresowanych.
2.6. Udział osób o mniejszych szansach
Uczelnia podejmuje aktywne działania mające na celu zwiększanie udziału uczestników o mniejszych szansach w mobilności Erasmus+.
3. Bariery w uczestnictwie w mobilności
Uczelnia przyjmuje, że bariery mogą mieć różny charakter, a ich występowanie może zależeć od indywidualnej sytuacji uczestnika.
W szczególności mogą to być:
- bariery związane z niepełnosprawnością, stanem zdrowia lub szczególnymi potrzebami;
- bariery ekonomiczne, w tym ograniczone możliwości finansowe;
- bariery społeczne;
- bariery związane z sytuacją rodzinną, w tym koniecznością sprawowania opieki nad dziećmi lub osobami zależnymi;
- bariery związane z edukacją lub wcześniejszymi doświadczeniami edukacyjnymi;
- bariery kulturowe i językowe;
- bariery związane z pochodzeniem lub sytuacją migracyjną;
- bariery wynikające z miejsca zamieszkania, w tym z ograniczonego dostępu do możliwości edukacyjnych i międzynarodowych;
- inne indywidualne okoliczności, które mogą utrudniać udział w mobilności.
Lista ta ma charakter otwarty. Uczelnia stosuje podejście indywidualne, ponieważ sytuacja osoby o mniejszych szansach może wynikać z jednej lub kilku jednocześnie występujących barier.
4. Cele Strategii
Cel 1. Zwiększenie dostępności programu Erasmus+
Uczelnia będzie podejmować działania mające na celu dotarcie z informacją o programie Erasmus+ do możliwie szerokiego grona studentów i pracowników, w tym do osób, które dotychczas rzadziej korzystały z mobilności.
Wskaźniki:
- liczba działań informacyjnych;
- liczba uczestników spotkań informacyjnych;
- liczba publikacji i komunikatów dotyczących mobilności;
- liczba kandydatów do programu.
Cel 2. Zwiększenie udziału osób o mniejszych szansach
Uczelnia będzie dążyć do zwiększania udziału uczestników o mniejszych szansach w mobilności Erasmus+.
Wskaźniki:
- liczba i udział uczestników o mniejszych szansach w ogólnej liczbie uczestników mobilności;
- liczba osób korzystających z dodatkowego wsparcia finansowego;
- liczba osób korzystających z indywidualnego wsparcia organizacyjnego.
Cel 3. Usuwanie barier finansowych
Uczelnia będzie informować uczestników o możliwościach dodatkowego finansowania dostępnego w ramach programu Erasmus+ oraz wspierać osoby uprawnione w korzystaniu z tych mechanizmów.
Wskaźniki:
- liczba osób poinformowanych o dostępnych formach wsparcia;
- liczba osób korzystających z dodatkowego wsparcia;
- liczba zgłoszonych potrzeb wymagających dodatkowego finansowania.
Cel 4. Zapewnienie indywidualnego wsparcia
Uczelnia zapewnia możliwość indywidualnych konsultacji przed mobilnością, w trakcie pobytu oraz — w uzasadnionych przypadkach — po powrocie.
Wskaźniki:
- liczba konsultacji;
- liczba uczestników korzystających z indywidualnego wsparcia;
- liczba przypadków zastosowania indywidualnych rozwiązań organizacyjnych.
Cel 5. Zapewnienie dostępności mobilności
Uczelnia będzie analizować potrzeby uczestników o mniejszych szansach przed rozpoczęciem mobilności oraz, w miarę możliwości, współpracować z instytucjami przyjmującymi w celu zapewnienia odpowiednich warunków realizacji mobilności.
Wskaźniki:
- liczba mobilności, w których zidentyfikowano szczególne potrzeby;
- liczba przypadków uzgodnienia indywidualnych warunków mobilności;
- liczba przypadków dodatkowego wsparcia organizacyjnego.
Cel 6. Rozwój kompetencji pracowników
Uczelnia będzie zwiększać kompetencje pracowników zaangażowanych w realizację programu Erasmus+ w zakresie włączenia, różnorodności i przeciwdziałania barierom w mobilności.
Wskaźniki:
- liczba szkoleń;
- liczba pracowników uczestniczących w szkoleniach;
- liczba działań informacyjnych skierowanych do pracowników.
5. Działania na rzecz włączenia i różnorodności
5.1. Outreach – aktywne docieranie do potencjalnych uczestników
Uczelnia będzie prowadzić aktywne działania informacyjne skierowane nie tylko do studentów już zainteresowanych mobilnością, lecz również do osób, które mogą nie rozważać wyjazdu z powodu istniejących barier.
Działania mogą obejmować:
- spotkania informacyjne;
- konsultacje indywidualne;
- informacje na stronie internetowej Uczelni;
- komunikację za pośrednictwem poczty elektronicznej;
- informacje w mediach społecznościowych Uczelni;
- informacje przekazywane przez nauczycieli akademickich i opiekunów kierunków;
- informacje dotyczące dodatkowego wsparcia finansowego;
- prezentowanie doświadczeń uczestników wcześniejszych mobilności.
5.2. Włączające procedury rekrutacyjne
Procedury rekrutacyjne będą prowadzone w sposób przejrzysty i niedyskryminujący.
Uczelnia będzie uwzględniać zasadę równości i włączenia (z ang. equity and inclusion), a ocena kandydatów będzie dokonywana z uwzględnieniem obowiązujących zasad rekrutacji oraz, tam gdzie jest to przewidziane, indywidualnej sytuacji uczestnika.
5.3. Identyfikowanie potrzeb uczestnika
Na etapie przygotowania do mobilności Uczelnia umożliwia uczestnikowi zgłoszenie informacji dotyczących potrzeb mogących mieć wpływ na realizację mobilności.
W przypadku zidentyfikowania dodatkowych potrzeb Uczelnia, w granicach swoich kompetencji i dostępnych mechanizmów programu Erasmus+, podejmuje działania zmierzające do ich uwzględnienia.
5.4. Wsparcie finansowe
Uczelnia informuje uczestników o dostępnych mechanizmach dodatkowego wsparcia finansowego dla osób o mniejszych szansach oraz o możliwości finansowania dodatkowych kosztów związanych ze szczególnymi potrzebami, zgodnie z zasadami programu Erasmus+.
5.5. Wsparcie organizacyjne
W zależności od indywidualnych potrzeb Uczelnia może wspierać uczestnika w:
- wyborze odpowiedniej instytucji przyjmującej;
- kontakcie z instytucją partnerską;
- organizacji mobilności;
- przygotowaniu dokumentacji;
- ustaleniu warunków zakwaterowania;
- organizacji transportu;
- przygotowaniu do pobytu za granicą;
- rozwiązywaniu problemów pojawiających się podczas mobilności.
5.6. Mobilność elastyczna i alternatywne formy uczestnictwa
W przypadku osób, dla których standardowa mobilność długoterminowa stanowi istotną barierę, Uczelnia będzie, w miarę dostępnych możliwości programu Erasmus+, informować o alternatywnych formach mobilności, w szczególności o:
- mobilności krótkoterminowej;
- mobilności mieszanej (blended mobility);
- Blended Intensive Programmes (BIP);
- innych formach mobilności dostępnych w ramach programu.
Elastyczne formy mobilności są jednym z mechanizmów pozwalających zwiększać dostępność programu dla osób, które napotykają bariery w uczestnictwie w tradycyjnej mobilności.
6. Rola uczestnika w procesie włączenia
Uczelnia uznaje uczestnika za aktywnego partnera w procesie przygotowania mobilności.
Uczestnik powinien mieć możliwość:
- poinformowania Uczelni o swoich szczególnych potrzebach;
- uzyskania informacji o dostępnych formach wsparcia;
- uczestniczenia w ustalaniu rozwiązań odpowiadających jego sytuacji;
- zgłaszania problemów pojawiających się podczas mobilności;
- przekazywania opinii dotyczących dostępności i jakości wsparcia.
Uczelnia zachęca do aktywnego zgłaszania potrzeb na możliwie wczesnym etapie, co pozwala na skuteczniejsze przygotowanie mobilności.
7. Dostępność informacji i komunikacji
Informacje dotyczące Erasmus+ powinny być przekazywane w sposób:
- jasny;
- przejrzysty;
- zrozumiały;
- możliwie dostępny dla osób ze szczególnymi potrzebami;
- umożliwiający łatwe znalezienie informacji o dostępnych formach wsparcia.
8. Współpraca z partnerami zagranicznymi
Uczelnia będzie współpracować z uczelniami i instytucjami partnerskimi w celu zapewnienia uczestnikom odpowiednich warunków mobilności.
W przypadku uczestników o szczególnych potrzebach współpraca może obejmować:
- wymianę informacji dotyczących potrzeb uczestnika;
- uzgodnienie warunków realizacji zajęć;
- uzgodnienie dostępności infrastruktury;
- ustalenie warunków zakwaterowania;
- uzgodnienie sposobu organizacji mobilności;
- zapewnienie odpowiedniego wsparcia na miejscu.
Działania te będą podejmowane z poszanowaniem zasad ochrony danych osobowych i prywatności uczestnika.
9. Odpowiedzialność za realizację Strategii
Koordynację działań związanych z realizacją Strategii w obszarze Erasmus+ prowadzi Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej.
Do jego zadań należy w szczególności:
- prowadzenie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących mobilności;
- zapewnianie dostępu do informacji o możliwościach wsparcia;
- prowadzenie konsultacji z potencjalnymi uczestnikami;
- wspieranie procesu rekrutacji;
- identyfikowanie barier zgłaszanych przez uczestników;
- współpraca z instytucjami partnerskimi;
- monitorowanie udziału osób o mniejszych szansach;
- gromadzenie danych niezbędnych do ewaluacji Strategii;
- przygotowywanie propozycji działań usprawniających.
W realizację Strategii mogą być również zaangażowane inne jednostki organizacyjne i osoby odpowiedzialne za sprawy studenckie, dydaktykę, dostępność, pomoc materialną oraz wsparcie osób ze szczególnymi potrzebami.
10. Monitoring i ewaluacja
Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej może prowadzić okresowy monitoring realizacji Strategii.
Wyniki monitoringu będą wykorzystywane do:
- identyfikowania nowych barier;
- modyfikowania działań informacyjnych;
- doskonalenia procedur rekrutacyjnych;
- rozwijania systemu wsparcia uczestników;
- zwiększania dostępności mobilności;
- planowania działań szkoleniowych dla pracowników.
11. Cele ilościowe i jakościowe na lata 2026–2027
Uczelnia przyjmuje następujące cele:
11.1. Cel dotyczący uczestników o mniejszych szansach
Dążenie do systematycznego zwiększania udziału osób o mniejszych szansach w mobilności Erasmus+, przy jednoczesnym uwzględnieniu wielkości populacji studentów, liczby mobilności oraz specyfiki poszczególnych kierunków studiów.
11.2. Cel dotyczący informacji
Zapewnienie, aby informacje o możliwościach mobilności oraz dostępnych formach wsparcia były przekazywane przed każdym procesem rekrutacyjnym.
11.3. Cel dotyczący wsparcia
Zapewnienie możliwości indywidualnej konsultacji każdemu kandydatowi, który zgłosi potrzebę dodatkowego wsparcia.
11.4. Cel dotyczący pracowników
Prowadzenie działań podnoszących kompetencje pracowników zaangażowanych w realizację programu Erasmus+ w zakresie włączenia i różnorodności.
11.5. Cel dotyczący jakości
Systematyczne zbieranie opinii uczestników dotyczących dostępności procesu rekrutacji, przygotowania do mobilności oraz otrzymanego wsparcia.
12. Przegląd i aktualizacja Strategii
- Strategia podlega okresowemu przeglądowi w celu zapewnienia jej zgodności z:
- aktualnymi zasadami programu Erasmus+;
- Przewodnikiem po programie Erasmus+;
- zasadami i zobowiązaniami wynikającymi z Erasmus Charter for Higher Education (ECHE);
- doświadczeniami Uczelni wynikającymi z realizacji mobilności;
- potrzebami studentów i pracowników;
- zmianami w zakresie dostępnych mechanizmów wsparcia.
Wnioski z monitoringu i ewaluacji mogą stanowić podstawę do aktualizacji Strategii.
13. Postanowienia końcowe
Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. Ignacego Mościckiego w Ciechanowie uznaje włączenie i różnorodność za integralny element realizacji programu Erasmus+, a nie wyłącznie za dodatkowy obszar wsparcia.
Uczelnia dąży do tworzenia takich warunków realizacji mobilności, aby możliwość udziału w programie była dostępna dla możliwie szerokiego i zróżnicowanego grona studentów i pracowników.
Strategia ma służyć nie tylko zwiększaniu liczby uczestników o mniejszych szansach, lecz przede wszystkim identyfikowaniu i ograniczaniu barier, zapewnianiu równego i sprawiedliwego dostępu oraz tworzeniu włączającego środowiska mobilności międzynarodowej.
Przyjęte podejście jest zgodne z założeniami programu Erasmus+, który traktuje włączenie i różnorodność jako jeden z czterech horyzontalnych priorytetów programu na lata 2021–2027.
Strategia obowiązuje od dnia jej ogłoszenia i ma zastosowanie do działań Uczelni związanych z realizacją programu Erasmus+.